Finans dünyasına yeni bir soluk getirecek merkeziyetsiz finans, başka bir deyişle “DeFi” (Decentralized Finance), finansal işlemlerini yönetmek için kripto para ve blok zincir teknolojisini kullanır. Bu yeni sistemin merak uyandırması ve son dönemlerdeki kripto para popülaritesinin artmasıyla da birlikte “DeFi nedir?”  sorusunun sıklıkla sorulduğunu duyuyoruz.

DeFi, aracı kavramını ortadan kaldıran merkeziyetsiz finans sistemidir. Böylece eşler arasında doğrudan takas yoluyla kişilere güçlenme fırsatı vererek, merkezi finansal sistemine meydan okur.  Kısaca bankalar, aracı kurumlar ve devlet tarafından işletilen borsalar gibi geleneksel finans kurumlarının kontrolü dışındaki bütün finansal işlemlerini, kripto para ile yapabileceğiniz bir dijital finans altyapısıdır.

Eğer kripto para ve blok zincir dünyasına meraklıysanız ve DeFi ne demek; daha önce görmediyseniz bu rehber ilginizi çekebilir. Çünkü bu rehberde; DeFi’nin neden geliştirildiğinden, avantajlarından, dezavantajlarından, hatta DeFi’nin tanımından bahsediyoruz. 

Eğer DeFi dünyasının içine bir adım atmaya karar verirseniz diye de, en iyi 5 DeFi tokenini listeledik. O zaman DeFi’nin neden geliştirildiğine göz atarak başlayalım.

DeFi Neden Geliştirildi? 

Kripto para biriminin gerçek paraya bir alternatif olarak yaratılmasına benzer bir şekilde, DeFi de yaygın finansal hizmetlere alternatifler sağlamak için yaratıldı. Örneğin DeFi, geleneksel bankalara erişimi olmayan veya bu bankaların haklarından mahrum bırakılan kişilerin kredi almasını da sağlar. Ayrıca güvenilir olmasını amaçladığı için de, kredi vermeyi merkezden uzaklaştırır. 

Elbette böylesine yeni ve çığır açan bir konsept birçok risk taşısa da DeFi; verimli, esnek, şeffaf ve en önemlisi eşitlikçi bir finansal geleceğin temeli olarak, çok şey vadediyor. Sahip olduğu avantajların getirdiği fırsatlar kapsamında şimdiden bazı DeFi projeleri de hayata geçirilmiş durumda. DeFi’yi daha iyi anlamak için gelin nasıl çalıştığına göz atalım.

DeFi Sistemi Nasıl Çalışır?

Merkeziyetsiz finans, kripto para birimlerinin kullandığı blok zinciri teknolojisini kullanır. Bilmeyenler için blok zincir; dağıtılmış ve güvenli bir veritabanıdır. dApps (merkeziyetsiz uygulamalar) adı verilen uygulamalarla, işlemleri yürütülür ve blok zincirini çalıştırmak için kullanılır.

Yani DeFi, finansal işlemlerde aracıyı ortadan kaldırır. Bu nedenle, bir satın alma işlemi yaptığında sizin ve satıcının arasında banka gibi bir aracı bulunmaz. Bunu yapmak için de dijital para kullanırsınız ve işlemini doğrudan satıcı ile yaparsınız. Ek olarak DeFi, Bitcoin dışında en iyi kripto para birimi olan Ethereum’a dayanmaktadır.

Bilmeyenler için kısaca Ethereum, Bitcoin’in arkasındaki teknoloji ve konseptin bir uzantısıdır. Ayrıca Ethereum bir para birimi olmasının yanı sıra; akıllı sözleşmeler kullanan protokoller ve uygulamalara da güç verir. Başka bir deyişle merkezi olmayan veya kontrol edilemeyen bir teknoloji ağıdır. Ek olarak Ether, Ethereum’un kripto para birimidir, tıpkı Bitcoin gibi. Çoğu DeFi protokolü ve uygulaması da Ethereum üzerine inşa edilmiştir.

defi projeleri

DeFi’nin temel ilkeleri: 

  • Aracı kavramını ortadan kaldırır, bu nedenle paranı denetleyen banka veya kurum yoktur. 
  • Kod herkesin incelemesi için mevcut olduğu için, sistem şeffaflık içerir. 
  • Coğrafi sınırları aşan açık ağlara sahiptir. 
  • Kullanıcılar için başta Ethereum olmak üzere piyasada birçok uygulama mevcuttur.

Son dönemlerde DeFi, kripto para konusunun en önemli başlıklarından biri haline geldi. Bunun sebebi ise alternatif dijital para birimi yaratmanın da ötesine geçmesidir. DeFi, akıllı sözleşmeleri ile geleneksel finansal sistemlerinin tümünü değiştirmeyi amaçlıyor. 

DeFi ile Hangi İşlemleri Yapabilirsiniz?

Öncelikle DeFi ile, bildiğimiz bankaların aksine, işlem yapmak için bir başvuru formu doldurmanız gerekmez veya ek bir hesap açamazsınız. Peki DeFi sistemi ile hangi işlemleri yapabilirsiniz?

  • Borç alabilirsiniz, üstelik evrak işleriyle uğraşmazsınız. Ek olarak kısa vadeli krediler dahil birçok fırsattan yararlanabilirsiniz.
  • Kripto paranı başkasına ödünç verebilirsiniz. Üstelik bunu yaparak her dakika ödül ve faiz kazanırsın.
  • Takas yapabilirsiniz. Eğer belirli bir kripto varlığına sahipseniz, aracısız olarak takas edebilirsiniz. Bu hisse senedi alıp satmaya benzer.
  • Tasarruf yapabilmek için de iyi seçenekler sunar. DeFi’de kripto paranızı tasarruf hesabına yatırabilirsiniz. Üstelik DeFi, bankalardan daha yüksek faiz avantajları sunar.

DeFi Coin Nedir?

DeFi coinlerin, başka bir deyişle DeFi tokenlerin bu dijital finans sistemin çalışmasında rolleri vardır. Bu tokenler; kripto kullanıcılarına kredi, sigorta ve borç verme gibi bir dizi hizmete erişim sağlar.

DeFi tokenleri otomatikleştirilmiş ve merkeziyetsiz platformlara özgü çeşitli kripto para birimlerini temsil eder ve akıllı sözleşmeler kullanır.  Ayrıca tokenler, kullanıcılara ait 75 milyar dolarlık kripto paranın saklandığı blok zinciri üzerine inşa edilmiş bir sürü finansal uygulama ve hizmete erişimini sağlar.

Merkeziyetsiz finans (DeFi) tokenleri , 1,7 trilyon dolardan fazla kripto para piyasasının daha küçük bir oranı olan yaklaşık 163 milyar dolarlık bir piyasa değerine sahip.

2022‘de Alınabilecek En İyi DeFi Coinleri

Merkezi olmayan finans piyasası şu anda yüzlerce projeye ev sahipliği yapıyor olsa da, genel olarak en iyi 5 Defi tokenin aşağıda listelenenler olduğunu görmekteyiz:

1. DeFi Coin (DEFC) – Gelecek Vadeden En İyi DeFi Projesi

defi coin

Satın alınacak en iyi DeFi coinleri söz konusu olduğunda genellikle akla gelen ilk coin DeFi Coin‘dir. Adından da anladığınız gibi DeFi Coin, sürekli büyüyen merkezi olmayan finans (DeFi) sektörü içinde sağlam bir şekilde kök salmış bir tokendir.

Ayrıca DeFi Coin, bu yıl en iyi performans gösteren dijital para birimlerinden biri olmaya da aday. Özetle bu token, yeni başlatılan Defi ekosisteminin kalbinde yer alır ve bu da kullanıcıların çok sayıda token üzerinden cazip faiz oranlarından yararlanmalarını sağlar.

defc fiyat grafigi

Buna ek olarak, bu merkeziyetsiz platform, üçüncü bir tarafa ihtiyaç duymadan bir tokenin diğerine anında dönüştürülmesine de imkan verir.

Kripto varlıklar son derece değişken, düzensiz ve kontrolsüz bir yatırım ürünüdür.

2. Lucky Block (LBLOCK) – Yeni Nesil Akıllı Sözleşme Teknolojisi

Lucky Block

Piyango kavramı, yüzyıllar boyunca defalarca dönüşüme ve değişime uğradı. Lucky Block, blok zincir teknolojisini bu oyun biçimiyle birleştiren en son yeniliktir. Ayrıca Lucky Block, kavramları birleştirerek sistemi daha adil ve daha karlı hale getirmeyi amaçlıyor.

Lucky Block kripto parasındaki yatırımcılar, kripto oyunları için bir bilet satın almanın yanı sıra pasif gelir elde etme şansına sahip olurlar. Yani, normal kripto oyunlarının aksine Lucky Block üzerinden kripto oyunu oynadığında oyundan bağımsız bir gelir de elde etmiş oluyorsunuz. 

Bu projenin arkasındaki isim ve CEO Scott Ryder, şu an blok zincir bahis sisteminin geleceğini yönlendiriyor. Finans alanında bir geçmişi olan Ryder, 2017 yılında CryptoGo borsasında satış müdürü olarak kripto para dünyasına adım attı. Şu anda Ryder, LinkedIn profiline göre üç kripto projesinde yer alıyor. 

Lucky Block

Lucky Block’taki görevinin yanı sıra DeFi Coins’in kurucu ortağı ve StakeMoon Coin’in de genel müdürüdür. Özetle, yenilikçi bir piyango oyun platformunu başlatmanın son sürecinde olan Lucky Block, şu anda satın alınabilecek en iyi DeFi tokenlerinden biridir. Ek olarak Lucky Block oyunları akıllı sözleşmeyle yürütülür. Akıllı sözleşmeler sayesinde temel kodun hem değişmez hem de manipülasyondan arınmış yanından yararlanır.

Kripto varlıklar son derece değişken, düzensiz ve kontrolsüz bir yatırım ürünüdür.

3. Uniswap (UNI) – Popüler DEX Sistemi

Bu proje, yatırımcıların temelde token takas etmesine izin veren yenilikçi bir alım satım platformuna ev sahipliği yapıyor. Başka bir deyişle, Uniswap üzerinden kripto alım satımında merkezi bir taraf gerekli değildir. Böylece merkezi olmayan finansın gerçek tanımını temsil ediyor. 

Ayrıca Uniswap tamamen açık kaynaktır, yani herkes kendi merkeziyetsiz borsasını oluşturmak için kodu kopyalayabilir. Hatta kullanıcıların borsadaki tokenlerini ücretsiz olarak listelemelerine de izin verir. Aslında bu tek başına bile dikkate değer bir farktır. Çünkü normal merkezi borsalar kar odaklıdır ve yeni kripto paraları listelemek için çok yüksek ücretler talep eder. Uniswap, merkezi olmayan kripto borsası olduğundan, fonlarının kontrolünü her zaman elinde tutmana imkan verir. Böylece siparişler dahili bir veritabanına kaydedilebilir.

Uniswap grafigi

Özel anahtarların kontrolünü elinde tutarak, borsa hacklenirse bile sahip olduklarını kaybetme riskini ortadan kaldırır. Son rakamlara göre Uniswap, şu anda dördüncü en büyük merkeziyetsiz finans (DeFi) platformudur ve 3 milyar doların üzerinde kripto varlığına sahiptir.

Kripto varlıklar son derece değişken, düzensiz ve kontrolsüz bir yatırım ürünüdür.

4. Terra 2.0 (LUNA) – Yenilenmiş LUNA Fırsatları

Neredeyse ilk günden beri çok iyi performans gösteren ve aynı istikrarla performansını sürdürmeyi başaran Terra’nın değerinin düşmesine sebep olacak hiçbir şey yok gibi görünüyor. Bilmeyenler için Terra, kripto para birimlerine ve finansal uygulamalarına güç sağlayan bir blok zinciri projesidir. Terraform Labs tarafından geliştirilen bu kripto para birimi, diğer sabit tokenlerin aksine, ABD doları veya euro gibi daha geleneksel para birimlerine sabitlenebilir.

terra fiyat grafigi

Yani Terra, Bitcoin gibi kripto para birimlerine özgü oynaklığı azaltmayı amaçlayan sabit tokenlerden biridir. Ek olarak sabitlenebildiği bu ulusal para birimlerine Güney Kore wonu, Japon yeni ve Çin yuanı da dahildir ve birçok ulusal para birimlerini kapsar.

Ayrıca Terra da, akıllı sözleşme blok zinciri protokolüne sahip olduğundan, inşa edilen herhangi bir uygulamada Terra paralarını kullanabilirsiniz.

Kripto varlıklar son derece değişken, düzensiz ve kontrolsüz bir yatırım ürünüdür.

5. Decentraland (MANA) – En İyi Metaverse Projesi

Günümüzde oldukça popüler olan metaverse aleminde yer alan en iyi metaverse coinlerini arıyor olabilirsiniz çünkü Facebook’un NASDAQ listesindeki şirket adını Meta Platforms olarak yeniden markalaştırması gibi gelişmelerle Metaverse, önümüzdeki yıllarda son derece popüler hale gelecek gibi görünüyor. 

Bu nedenle, bu büyüyen konsepte erken yatırım yapmak istiyorsanız, bunu Decentraland’ın yerel dijital varlığı olan MANA tokenlerini satın alarak yapabilirsiniz. En temel haliyle Decentraland, herkesin erişebileceği sanal bir oyun dünyası sunar ve Ethereum blok zincirinin üzerine inşa edilmiş bir projedir. Decentraland ile ilgili en yenilikçi şeylerden biri ise, kullanıcıların sanal arazi satın alabilmeleri ve ardından dijital gayrimenkul inşa edebilmeleridir.

Decentraland

Başka bir deyişle Decentraland, kullanıcıların kumarhaneler, sanat galerileri, konser salonları ve tema parkları gibi sanal yapılar oluşturabilmele  imkan verir ve diğer oyuncuları ziyaret etmeleri için ücret de alabilmeyi mümkün kılan, merkeziyetsiz 3D sanal gerçeklik platformudur. Ayrıca Ethereum blok zinciri tarafından desteklenir. 

Ek olarak MANA, Decentraland’da mal ve hizmetler için ödeme yapmak için kullanılan dijital tokendir. MANA tokeni de ERC20 standardına uygun olarak Ethereum üzerine inşa edilmiştir. Yani Decentraland kullanıcıların birbirleriyle bağlantı kurmasına ve etkileşime girmesine, içerik oluşturmasına ve oyun oynamasına olanak tanır. 

Sonuç olarak Decentraland, kullanıcıların dünya çapında sayısız ekonomik işlem gerçekleştirebilmelerini, oluşturdukları içerik ve uygulamalardan para kazanabilmelerini sağlayan sanal bir ekonomiye sahiptir. Second Life gibi diğer sanal dünyaların aksine, merkezi bir organizasyon veya şirket tarafından kontrol edilmez.

Kripto varlıklar son derece değişken, düzensiz ve kontrolsüz bir yatırım ürünüdür.

DeFi Avantajları Nelerdir?

COVID-19, geleneksel finansal sistemlerin, küresel şoklara karşı çok savunmasız olduğunu gösterdi. Bunun nedeni, merkezi finansal sistemlerde bireyler arası doğrudan temasa dayalı değildir.  

Ekonomist Nariman Behravesh: “COVID-19, 2008 mali krizinden üç kat daha kötü bir ekonomik şoka neden oldu.“ 

İşte bu yüzden geleneksel finans sistemlerine iyi bir alternatif olan DeFi’in avantajlarını sizler için listeledik.

İnsan Hatasına ve Kötü Yönetime Veda Edin

Finansal krizler, merkez bankalarının ve üçüncü taraf aracıların yanlış yönetilmesinden kaynaklanır. Ancak DeFi akıllı sözleşmeleri sayesinde günden güne insan hatası, sözleşmelerin kendileri kötü yazılmış olmadıkça, otomatik bir süreçten oluşmaktadır.

Hızlı ve Kalıcı Erişim Sağlar

Normalde kredi almanız gerektiğinde, bankaya gitmeniz gerekecek ve bu yüzden gereksiz zaman harcayacaksınız. Ancak DeFi ile gecenin bir yarısı bile tek tıkla kredi çekebilirsiniz. İnternet bağlantın olduğu sürece her yerden ve her zaman markete erişebilirsiniz.

Anonimlik Üst Seviyede

Geleneksel finansal sistemde, hemen hemen her türlü finansal işlemi gerçekleştirmek için bir aracıdan izin almanız gerekir. Merkezi sistemde hesabından para çekmek için bile banka onayını beklemeniz gerekirken, DeFi kullanıcıları finansal hizmetlerle izinsiz etkileşim kurabilir.

Gizliliğinizi Koruyabilirsiniz

Takma ad kullanabilirsiniz. Böylece e-postanı veya gerçek adını vermeyerek gizliliğini koruyabilirsiniz. Bu hem problem olacağı gibi kimileri için de faydalı olabilecek opsiyondur.

Şeffaflık

Yaptığınız işlemle ilgili bilgilere, işlemle alakalı herkes erişim sağlayabilir. Bu da bazı özel şirketlerin sunmadığı avantajlardan biridir.

DeFi’nin Dezavantajları Var Mı?

Peki yukarıda bahsettiğim tüm avantajlara rağmen DeFi risksiz mi? Şüphesiz, cevap “Hayır” dır. Lezzetli bir elmanın içinden kurt çıkması gibi, DeFi’nin de kendi sorunları ve riskleri vardır.

Yatırımcı Korunması Çok Düşük

DeFi, kural ve düzenlemeler ortadan kaldırdığı için başarılı ancak bu aynı zamanda, bir işlemin kötüye gitmesi durumunda kullanıcıların çok az yere başvuruda bulunabileceği anlamına gelir. Yani DeFi kötü ihtimallere karşı bir koruma sağlamaz.

Hackerlar Bir Tehdittir

Bir blok zincirini değiştirmek neredeyse imkansız olsa da, DeFi’nin diğer bir dezavantajı, fonların çalınmasına veya kaybolmasına neden olabilecek şekilde hacklenme riski altında olmasıdır.

Kripto para birimlerinin üzerinde çalıştığı yazılım araçlarının çoğu, bir endişe kaynağı olan bilgisayar korsanlarına karşı savunmasızdır. Bu nedenle, olası tüm hesaplarda iki faktörlü (2FA) kimlik doğrulamanın etkinleştirilmesi gerekir ve benzersiz 14+ karakterli parolalara sahip olmak her zaman hayati önem taşır.

Özel Anahtarı Kaybetmek Son Derece Risklidir

DeFi ve kripto para birimi ile kripto para varlıklarınızı depolamak için kullanılan cüzdanları güvence altına almalısınız.

Kripto para cüzdanları, yalnızca cüzdanın sahibi tarafından bilinen uzun, benzersiz kodlar olan özel anahtarlarla güvence altına alınır. Bir özel anahtarı kaybederseniz, paranıza erişiminizi kaybedersiniz. Üstelik kayıp bir özel anahtarı kurtarmanın hiçbir yolu yoktur.

Risklere Karşı Nasıl Önlemler Alınmalı?

Finansal bilgilerle uğraşırken tüm temel önlemleri aldığınızdan emin olmanız önemlidir. CyberHoot tarafından önerilen aşağıdaki önlemleri almak, yalnızca kripto para birimleriyle uğraşırken değil, hassas bilgiler içeren herhangi bir hesapla uğraşırken sizi birçok baş ağrısından kurtarabilir:

  • İşletmenin VPN’sinde, e-posta hizmetlerinde veya doğrudan erişilebilen diğer tüm kritik hizmetlerde parola ihlalini önlemek için iki faktörlü kimlik doğrulamasını kullanmalısınız.
  • Tüm kritik ve hassas verilerinizi yedeklemek için 3-2-1 yedekleme metodunu kullanarak verilerinizi düzenli olarak yedeklemelisiniz.
  • Siber saldırıların meydana gelmesinin birincil yolu olan kimlik avı saldırılarını nasıl tespit edip önleyecekleri konusunda çalışanlarını eğitmek iyi bir fikirdir. Böylece bilgisayar korsanlarının saldırılarına karşı daha güvende olabilirsiniz. 

Sonuç

Sonuç olarak merkeziyetsiz finans (DeFi) protokolü, geleneksel finans sistemine güçlü bir alternatiftir. DeFi, aracı kavramını ortadan kaldırarak doğrudan etkileşime imkan verir. Böylece daha çok kar etmenizi ve çeşitli faiz imkanlarından yararlanmanızı sağlar. Ek olarak kimliğinizi gizli tutma hakkına sahip olman gibi birçok iyi yöne de sahiptir.

Geleneksel yöntemlere kıyasla birçok avantaja sahip olmasına karşın dezavantajları da vardır. Örneğin DeFi üzerinden yaptığın bir işlemin kötü gitmesi durumunda DeFi, kullanıcılarına bir koruma sağlamaz. 

Sonuç olarak tüm bunları ve daha fazlasını konuştuğum bu rehberde, DeFi dünyasına adım atıp atmamak konusundaki merakınızı azaltmayı amaçladık.

Crypto.com - En İyi Kripto Platformu

Puanımız

Crypto.com logo
  • 250+ Kripto Para Desteği
  • Uygun İşlem Ücretleri (%0.4)
  • Türk Lirası ve Türkçe Dil Desteği
  • %14,5'e Varan Ödüller
Crypto.com logo
Kripto varlıklar son derece değişken, düzensiz ve kontrolsüz bir yatırım ürünüdür.
 

DeFi ile ilgili Sıkça Sorulan Sorular

DeFi nedir?

En iyi DeFi kripto paraları neler?

DeFi kripto paralara yatırım yapmak riskli mi?

Sorumluluk reddi

Yatırımlarınızı tüm risklerin farkında olarak sorumlu bir şekilde yapmanız oldukça önemlidir. Piyasalar son derece değişken olabilir, bu yüzden yatırım yapmadan önce detaylı bir araştırma yapmalısınız. Sitemizde düzenli olarak güncellemeler yayınlanmaktadır ve önerilen tüm platformlar titiz bir şekilde incelenmektedir, ancak kendi kararlarınızı kendiniz vermeli ve sadece kaybetmeyi göze aldığınız yatırımları yapmalısınız. Yatırımlarınızın geri dönüş garantisi yoktur.